ASPress - czasopisma pedagogiczne


ARCHIWUM WYDAŃ CYFROWYCH
       
Język Niemiecki



Wydania z lat 2009-2016 dostepne są w wersji elektronicznej jako pliki PDF. Są one identyczne z wersjami drukowanymi. Jednakże nie zawierają materiałów, które były na płytach CD/DVD dołączanych do niektórych wydań drukowanych.
W wersji drukowanej dostepne jest tylko jedno wydanie - 3/2016.
Więcej


Zbiór 52 felietonów poświęconych współczesnej Polsce, Polakom, polityce, roli telewizji i mediów we współczesnym świecie, globalizacji i konsekwencji wynikającej z naszego otwarcia na świat.
Wydanie w postaci pliku PDF
Cena 10 zł.
Zamów


Książka o podróżach, poznawaniu, odkrywaniu i podbijaniu świata, o pokonywaniu kolejnych horyzontów ludzkiego rozwoju. Ludzie wędrują od wieków, zawsze chcieli zobaczyć, co jest za kolejną rzeką, górą, morzem, za nowym horyzontem. Ta wędrówka pozwoliła najpierw poznać naszą planetę, a dziś już zaprowadziła człowieka poza granice Układu Słonecznego. Kim są ci, którzy zmieniają historię świata? Dlaczego Krzysztof Kolumb odkrył Amerykę, a Mikołaj Kopernik „poruszył” Ziemię?
Wydanie w postaci pliku PDF.
Cena 10 zł.
Zamów

Wydanie drukowane



Historia powstania  * Dane techniczne * Słynne rajdy * Rozwiązania konstrukcyjne

Pierwszy pojazd z napędem na obie osie skonstruowano w 1824 r. a więc ponad pól wieku wcześniej od samochódu. Jednak dopiero wojskowi amerykańskiej armii jako pierwsi chcieli mieć pojazd, który pojedzie każdą drogą, pokona głębokie rowy  i wyposażony będzie we wciągarkę, tak by mógł poruszać się w każdym terenie.
Cena 10 zł.
Zamów

Wydania specjalne "Geografii w Szkole"

2011

2010

2009

2008


Cena kompletu wydań 50 zł
Cena jednego wydania 10 zł
Zamów



Nowość!


Więcej

Huang Shan, czyli w morzu chmur

 

Huang Shan, czyli Góry Żółte, zajmują stosunkowo niewielki obszar (226 km²) na południu prowincji Anhui we wschodniej części Chin. Jest to granitowy batolit mający 40 km rozciągłości południkowej oraz 30 km rozciągłości równoleżnikowej.


Jego powstanie wiąże się z subdukcją (wsuwaniem się) płyty pacyficznej pod południowo-wschodnią krawędź płyty azjatyckiej, a jego wiek ocenia się na około 125 milionów lat (kreda). W związku z tym że proces wypiętrzania terenu, który miał miejsce około 65 milionów lat temu, nie był jednostajnpowstały przynajmniej trzy poziomy zrównania. 

Procesem który jest bezpośrednio odpowiedzialny za dzisiejszą fascynującą rzeźbę Gór Huang Shan było intensywne plejstoceńskie wietrzenie mrozowe. Dzięki temu, że magma biorąca udział w intruzji miała niejednorodny skład mineralny, skały granitowe różnią się stopniem krystalizacji i wielkością ziaren mineralnych, a także charakterem i zagęszczeniem sieci spękań oraz odpornością na wietrzenie. 
Poniżej szczytów często zalegają grube warstwy chmur (tzw. morze chmur). Zjawisko to spowodowane jest występującą w tym paśmie górskim inwersją temperatury. Masyw ma 72 szczyty wysokości powyżej 1000 m n.p.m.; trzy najwyższe to: Kwiat Lotosu (Lianhua Feng, 1864 m n.p.m.), Szczyt Jaskrawy (Guangming Ding, 1840 m n.p.m.), oraz Szczyt Niebiański (Tiandu Feng, 1829 m n.p.m.). 
U stóp Huang Shan występują gorące źródła węglanowe o stałej temperaturze 42°C. Wody użytkowane są leczniczo w chorobach skóry i stawów oraz w chorobach układu nerwowego.

Efekty świetlne obserwowane w górach to spektakularne zachody słońca oraz zjawisko glorii (tzw. Światła Buddy), czyli koncentrycznych pierścieni świetlnych widocznych na pokrywie chmur. 
Według klasyfikacji Köppena góry Huang Shan położone są w strefie klimatu oceanicznego. Jednak dzięki znacznej wysokości nad poziomem morza mikroklimat jest tu znacznie chłodniejszy i wilgotniejszy niż w pozostałej części prowincji Anhui. Dzięki temu roślinność w górach Huang Shan jest bujniejsza niż w innych częściach prowincji, zwłaszcza na niższych wysokościach. Granica lasu to około 1800 m n.p.m., powyżej występują łąki alpejskie oraz nagie skały. W regionie zanotowano ⅓ występujących w kraju gatunków mszaków oraz połowę paproci. Gatunkiem endemicznym jest sosna huangszańska (Pinus hwangshanensis). Wiek tych drzew osiąga kilkaset lat, choć są osobniki których wiek szacuje się na grubo ponad 1000 lat. Przykładem może być znana z tradycyjnych malowideł sosna Ying Ke, czyli Sosna Witająca Gości, której wiek ocenia się na nawet 1500 lat.

Łącznie rozpoznano też 470 gatunków zwierząt. Wśród 300 gatunków kręgowców jest 48 gatunków ssaków, 170 gatunków ptaków, 38 gatunków gadów, 20 gatunków płazów oraz 24 gatunki ryb. 13 gatunków jest pod ochroną krajową, w tym pantera mglista (Neofelis nebulosa) oraz bocian czarnodzioby (Ciconia boyciana). Charakterystycznym dla tego pasma górskiego gatunkiem ssaka jest także makak długowłosy (Macaca thibetana huangshanensis)podgatunek makaka tybetańskiego.
Wilgotny klimat gór Huang Shan sprzyja także uprawie herbaty. Szeroko znanym gatunkiem zielonej herbaty jest lokalna odmiana Mao feng cha (czyli Herbata Futrzanego Szczytu).

Od roku 1982 Huang Shan ma najwyższą klasę w krajowej klasyfikacji terenów chronionych ze względu na piękno krajobrazu i znaczenie historyczne. Tego typu tereny stanowią jednocześnie najważniejsze i najlepiej utrzymane atrakcje turystyczne w Chinach (obecnie jest ich 249). W roku 1990 góry Huang Shan zostały wpisane na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO ze względu na unikatowość krajobrazu oraz siedliska endemicznych gatunków. Strefa objęta ochroną to niemal 300 km (wraz ze strefą buforową). W 2004 roku góry Huang Shan objęte zostały także ochroną w ramach Geoparku UNESCO, a od 2002 roku noszą zaszczytne miano „siostrzanej góry” szczytu Jungfrau w Alpach Szwajcarskich. 

 

Góry Huang Shan w kulturze

Od czasu dynastii Qin, czyli od III wieku p.n.e., góry Huang Shan znane były pod nazwą Yi Shan. Jednak w roku 747 naszej ery (dynastia Tang) nazwa ta została zmieniona dekretem imperialnym na Huang Shan, czyli Góry Żółte. Powszechnie uważa się, że nastąpiło to celem uhonorowania Żółtego Cesarza (Huang Di), mitologicznego przodka ludu Han (dynastia Han: lata 202 p.n.e. -220 n.e.). Dzięki zmianie nazwy, obszar gór zaczął cieszyć się większym zainteresowaniem, pojawili się pierwsi zwiedzający i zbudowano liczne świątynie. Tylko w czasie dynastii Yuan (lata 1271-1368) zbudowano ich 64. Do dziś na terenie gór Huang Shan zachowało się 20 świątyń, a także liczne inskrypcje wykute w kamieniu. Góry Huang Shan znane są też z kamiennych stopni wykutych w zboczach gór. Ich ilość ocenia się na ponad 60 tysięcy, a wiek niektórych oszacowano na więcej niż 1500 lat.

W XVI wieku (dynastia Ming), góry Huang Shan miały już ugruntowaną pozycję jako temat malarstwa krajobrazowego i podstawa tzw. nurtu Shanshui (czyli przedstawienia gór i płynącej wody). Popularny już kilkaset lat wcześniej, nurt ten wykorzystywał wodę i tusz jako materiały malarskie, a przedstawienia naturalnych krajobrazów były artystyczną interpretacją. Góry Huang Shan stanowiły także jedną z największych inspiracji dla poezji. W sumie od czasów dynastii Tang (lata 618-907) do końca dynastii Qing (lata 1644-1912) powstało ponad 20 tysięcy wierszy na temat gór Huang Shan.

Obecnie na terenie gór Huang Shan mieszka około 1600 osób. Większość z nich to osoby zatrudnione przy obsłudze ruchu turystycznego (…)

Więcej przeczytacie w artykule Aleksandry Zaparuchy „Turystyka w regionie Huang Shan” w najnowszym wydaniu (3/2018) „Geografii w Szkole”.