ASPress - czasopisma pedagogiczne


ARCHIWUM WYDAŃ CYFROWYCH
       
Język Niemiecki



Wydania z lat 2009-2016 dostepne są w wersji elektronicznej jako pliki PDF. Są one identyczne z wersjami drukowanymi. Jednakże nie zawierają materiałów, które były na płytach CD/DVD dołączanych do niektórych wydań drukowanych.
W wersji drukowanej dostepne jest tylko jedno wydanie - 3/2016.
Więcej


Zbiór 52 felietonów poświęconych współczesnej Polsce, Polakom, polityce, roli telewizji i mediów we współczesnym świecie, globalizacji i konsekwencji wynikającej z naszego otwarcia na świat.
Wydanie w postaci pliku PDF
Cena 10 zł.
Zamów


Książka o podróżach, poznawaniu, odkrywaniu i podbijaniu świata, o pokonywaniu kolejnych horyzontów ludzkiego rozwoju. Ludzie wędrują od wieków, zawsze chcieli zobaczyć, co jest za kolejną rzeką, górą, morzem, za nowym horyzontem. Ta wędrówka pozwoliła najpierw poznać naszą planetę, a dziś już zaprowadziła człowieka poza granice Układu Słonecznego. Kim są ci, którzy zmieniają historię świata? Dlaczego Krzysztof Kolumb odkrył Amerykę, a Mikołaj Kopernik „poruszył” Ziemię?
Wydanie w postaci pliku PDF.
Cena 10 zł.
Zamów

Wydanie drukowane



Historia powstania  * Dane techniczne * Słynne rajdy * Rozwiązania konstrukcyjne

Pierwszy pojazd z napędem na obie osie skonstruowano w 1824 r. a więc ponad pól wieku wcześniej od samochódu. Jednak dopiero wojskowi amerykańskiej armii jako pierwsi chcieli mieć pojazd, który pojedzie każdą drogą, pokona głębokie rowy  i wyposażony będzie we wciągarkę, tak by mógł poruszać się w każdym terenie.
Cena 10 zł.
Zamów

Wydania specjalne "Geografii w Szkole"

2011

2010

2009

2008


Cena kompletu wydań 50 zł
Cena jednego wydania 10 zł
Zamów



Nowość!


Więcej

Nierówności społeczne na świecie

 

Nierówność jest wówczas, gdy poszczególne jednostki w społeczeństwie nie mogą korzystać z przywilejów dostępnych innym lub też są gorzej traktowane pod różnymi względami.

Nierówność ta będzie się przejawiała w wielu aspektach życia, np. grupy ludzi mogą być narażone na głód i niedożywienie; mogą mieć ograniczony dostęp do systemu ochrony zdrowia, wody pitnej, urządzeń sanitarnych, edukacji, godziwie opłacanej pracy, mogą być zagrożone bezrobociem, podczas gdy dla innej grupy osób te wszystkie dobra są dostępne (..) 
Nierówności ekonomiczne (materialne), kulturowe i społeczne mogą wpływać na styl życia człowieka, jego jakość, mogą spychać go na margines społeczności, mogą też ograniczać jego rozwój.
Współczynnik Giniego to wskaźnik koncentracji dochodów, który przyjmuje wartość między 0 i 1. Jeżeli indeks ten przyjąłby wartość 0, to oznaczałoby, że wszystkie osoby w badanej populacji mają ten sam dochód, czyli rozkład dochodów jest jednorodny. Wartość 1 oznaczałaby, że cały dochód skoncentrowany jest w ręku jednej osoby, a reszta ma dochód zerowy. Warto też wspomnieć, co będzie ważne dla dalszych rozważań, jak i zaprezentowanych tutaj danych, że najczęściej wartość współczynnika Giniego pomnożona zostaje przez 100 i wówczas osiąga wynik między 0 a 100, który jest zaprezentowany w procentach (%). 
 
(…) współczynnik Giniego w Polsce w 2013 r. wynosił 30,7%, więc prawie tyle samo co średnia dla całej Unii Europejskiej – 30,5%. Wyższy niż w naszym kraju indeks występował między innymi w państwach, które przeżywają obecnie poważny kryzys gospodarczy, takich jak Grecja (34,4), Hiszpania (33,7), a także Portugalia (34,2) i Włochy (32,5). Wysoki indeks nierówności dochodowych wystąpił też w najmniej zamożnych krajach UE, takich jak Bułgaria (35,4) czy Rumunia (34), oraz w państwach bałtyckich: Łotwa (35,2), Litwa (34,6) i Estonia (32,9). Co godne zaakcentowania, zdecydowanie niższy indeks Giniego wystąpił w państwach zachodnich, w których mamy do czynienia ze stabilną gospodarką rynkową np. Niemcy (29,7), Austria (27) czy Holandia (25,1). Niższy niż w Polsce indeks odnotowano również w państwach Europy Środkowo-Wschodniej takich jak Słowacja, Słowenia, Czechy i Węgry (…)
W Polsce nierówności dochodowe z biegiem czasu się zmniejszają. Zauważyć to można na przestrzeni lat 2006–2013, gdy wartość indeksu Giniego w naszym kraju spadła z 33,3 do 30,7% (…) w ciągu 8 lat zbliżyliśmy się pod tym względem do średniej UE, która wynosiła między 30,3 a 30,9%. Ta relacja, świadcząca o coraz mniejszych przepaściach społecznych w naszym kraju, jest na pewno dobrym prognostykiem na przyszłość i dobrze świadczy o rozwoju gospodarczym. Jest to tym bardziej istotne, gdyż w badanym okresie 2006–2013 nasz kraj dotknięty został potężnym światowym kryzysem gospodarczym, którego początki datuje się na połowę 2007 roku, a pełną jego formę na lata 2008–2009.
(…) Najbardziej egalitarnym pod względem zamożności krajem na świecie jest Szwecja. Oznacza to, mówiąc kolokwialnie, że w kraju tym występuje bardzo sprawiedliwy podział bogactwa między wszystkich obywateli, bardzo duża grupa osób żyje tam na zadowalającym poziomie. Można by nawet w dużym uproszczeniu pokusić się o stwierdzenie, że żyje się tam dobrze i szczęśliwie (…) Najmniejsze nierówności dochodowe występują w państwach europejskich, Kanadzie, Australii oraz niektórych państwach azjatyckich, np. Mongolii czy Kazachstanie. 
Na mapie świata są też jednak kraje, w których wartość indeksu Giniego jest bardzo wysoka – przekracza nawet 50% . Do tych krajów należy zaliczyć w Afryce m.in. Republikę Południowej Afryki, Botswanę, Namibię, Republikę Środkowo-Afrykańską czy Sierra Leone. Uogólniając, można powiedzieć, że Afrykę Subsaharyjską, czyli tzw. Czarną Afrykę, charakteryzuje ubóstwo, bardzo powolne wychodzenie z zapaści społeczno-gospodarczej, wysoki stopień analfabetyzmu, brak stabilności systemu edukacyjnego na poziomie podstawowym i średnim, a także poważne braki w systemie szkolnictwa wyższego. Fatalną sytuację w tej dziedzinie dopełnia obraz afrykańskich budynków szkolnych w katastrofalnym stanie technicznym, z przeciekającym dachem, bez ławek, krzeseł, tablicy, braki w podręcznikach i luki w kadrze nauczycielskiej. Niski poziom i kiepska jakość wykształcenia blokują rozwój państw afrykańskich i podniesienie stopy życiowej całej populacji. 
Odnosząc się do wspomnianej Republiki Południowej Afryki, to kraj ten pod względem nierówności społecznych jest wyjątkowy ze względu na swoją przeszłość związaną z istnieniem systemu politycznego apartheidu skupiającego swoją uwagę na segregacji rasowej. Mimo że system ten nie istnieje od 1994 r., RPA nadal charakteryzuje się wielkimi nierównościami o podłożu etniczno-językowym, religijnym, ekonomiczno-społecznym i kulturowym. Choć podejmuje się wiele działań zmierzających do ich zmniejszania, nadal kraj ten charakteryzuje się wielkimi różnicami dochodowymi, z czego 85% Afrykanów należy do grupy bardzo biednej lub biednej, a 87% białych należy do grupy mającej dochody średnie lub wysokie. 
Obszarem wielkich przepaści społecznych jest również Ameryka Łacińska i tu największe nierówności wystąpiły w Kolumbii, Boliwii oraz Gwatemali. Dzieje się tak, mimo że tereny te w ostatnich latach charakteryzuje dobry rozwój gospodarczy. Problemem jest to, że nie przekłada się on na poprawę stopy życiowej większości społeczeństw. 
Krajem w Azji, w którym występują duże niesprawiedliwości społeczne, są też obecnie Chiny, państwo niezmiernie ciekawe ze względu na z jednej strony świetny w ciągu ostatnich lat rozwój gospodarczy, a z drugiej – ogromne nierówności szczególnie między ludnością miejską i wiejską oraz poszczególnymi regionami kraju (bardziej i mniej zurbanizowanymi). Dzieje się tak, mimo że w 2012 r. Chiny uznane zostały za drugą, po USA, największą gospodarką świata, przed Japonią, Niemcami, Francją, Wielką Brytanią czy Kanadą. Różnice w dochodzie na osobę w mieście i na wsi są nadal olbrzymie. Według danych w 2012 r. dochód na osobę w mieście wynosił około 25 000 yuanów, a na wsi tylko około 8000 yuanów. Oczywiście przyczyny niesprawiedliwości i nierówności mają tu głębsze podłoże i wiążą się z istnieniem systemu hukou (restrykcyjny system zameldowania mający m.in. na celu zahamowanie masowej migracji z terenów wiejskich do miast), a także z nierównymi prawami politycznymi (system wyborczy dyskryminujący mieszkańców wsi). Wielką rolę odgrywają też nierówności w dostępie do edukacji, służby zdrowia czy pomocy społecznej.
Na terenie Europy jest też małe państwo, które charakteryzuje się bardzo wysokim indeksem Giniego. Jest to Bośnia i Hercegowina – kraj powstały po rozpadzie Jugosławii, pochłonięty konfliktami o podłożu wyznaniowym i narodowościowym, zmagający się z wysokim bezrobociem, przestępczością i korupcją, w którym garstka ludzi posiada dużo, a pozostała masa – niewiele (…)
 
(…) dane zgromadzone i zliczone przez Główny Urząd Statystyczny pozwalają  na określenie obecnej (z 2013 r.) sytuacji w Polsce w zakresie zagrożenia ubóstwem i wykluczeniem społecznym. Jak się okazuje, średnia dla naszego kraju – 25,8% – niewiele odbiega od średniej dla całej Unii Europejskiej – 24,5%. 
W Polsce jednak występują znaczne różnice. Jak wynika z badań, aż 30,6% ludności na terenie regionu wschodniego zagrożone jest ubóstwem i wykluczeniem w stosunku do 23,6% w regionie centralnym. Jednocześnie zaobserwowano, że o wiele gorsza sytuacja pod tym względem wystąpiła na wsiach niż w miastach. Biorąc zaś pod uwagę grupy społeczno-ekonomiczne, aż 60,5% gospodarstw rencistów jest zagrożonych ubóstwem, co zapewne wiąże się z niskimi uposażeniami tej grupy. Bardzo ciekawe jest także, że w najlepszej sytuacji jest grupa pracujących na własny rachunek, więc – jak należy rozumieć – prowadzących własne firmy. Jest to bardzo dobra informacja dla kondycji gospodarki rynkowej w Polsce. Trzeba bowiem pamiętać, że wszelkie teorie i systemy ekonomiczne tylko wówczas uznać można za udane, gdy oprócz różnorodnych wskaźników makroekonomicznych ich ostatecznym celem jest poprawa stopy życiowej ludności. Znamienny jest również fakt, że im wyższe jest wykształcenie, tym mniejsze zagrożenie ubóstwem, co zapewne łączy się z lepszą możliwością znalezienia dobrze płatnej pracy. Nieco wyższy jest natomiast badany wskaźnik dla kobiet, co niewątpliwie wynika z wyższej stopy bezrobocia wśród pań (…)
Badano też inne aspekty nierówności. Zajęto się elementami otoczenia zewnętrznego, które mogą mieć wpływ na życie ludzi, np. nadmierny hałas; zanieczyszczenia i brud, pył, dym, nieprzyjemne zapachy i zanieczyszczona woda, a także wandalizm, przestępczość i przemoc. Okazuje się, że o wiele częściej doskwierają one mieszkańcom miast niż wsi i są dla nich uciążliwe. Problemy środowiskowe występują częściej na południu Polski, szczególnie w rejonie konurbacji śląskiej, a najmniej dokuczliwe są dla ludności na wschodzie kraju, który jest najsłabiej zaludniony i ma stosunkowo niewielką liczbę zakładów przemysłowych.
Zbadano także nierówności wśród Polaków pod względem warunków mieszkaniowych. Jak się okazało, o wiele częściej na wsi niż w mieście ludzie nie mają w domu ustępu spłukiwanego bieżącą wodą czy łazienki z wanną lub prysznicem. Na wsi odsetek ten wynosi około 9% dla jednej i drugiej zmiennej, w mieście zaś tylko 1,9 i 2,8%. W naszym kraju w stosunku do innych państw Unii Europejskiej występują wyraźne nierówności dotyczące możliwości zamieszkania w osobnym mieszkaniu wśród osób młodych. Na wsi polskiej aż 56,2% osób w wieku 25–34 lata mieszka z przynajmniej jednym z rodziców, a w mieście – 35,7%. Najczęściej są to osoby bezrobotne i z wykształceniem poniżej średniego.
Coraz częściej prowadzi się też badania nad wpływem nierówności społecznych na kondycję psychiczną osób, które je odczuwają. Wiadomo bowiem, że nierówności te generują różne rodzaje konfliktów społecznych, lęki, a nawet zaburzenia psychiczne. Osoby doświadczające niesprawiedliwości odczuwają też brak wsparcia społecznego w trudnej dla siebie sytuacji.
Celem społeczności międzynarodowej, jak i każdego państwa, powinno być dążenie do wyrównywania szans i likwidowanie w miarę możliwości przepaści społecznych (…)
Czy ludzie dążą do równości? Patrząc na codzienne życie, wydaje się, że wcale tak nie jest. Cały czas dążymy do tego, aby osiągać coraz lepszą pozycję społeczną, mieć coraz lepszą pracę, coraz lepiej zarabiać, żyć coraz wygodniej. To rodzi kolejne nierówności. Powoduje ubóstwo i bogactwo. Ubóstwo próbuje się wyeliminować. Jednym słowem – kwadratura koła. Na pewno można stwierdzić, że nierówności są nierozerwalnym elementem rozwoju ludzkości na świecie. Występują między krajami, wewnątrz poszczególnych państw, między grupami społecznymi i między członkami tych grup.
 
Więcej przeczytacie w artykule  Agnieszki Zielińskiej "Biedni i bogaci, czyli przepaści społeczne na świecie" w najnowszym wydaniu (6/2016) "Wiadomości Historycznych".