ASPress - czasopisma pedagogiczne


ARCHIWUM WYDAŃ CYFROWYCH
       
Język Niemiecki



Wydania z lat 2009-2016 dostepne są w wersji elektronicznej jako pliki PDF. Są one identyczne z wersjami drukowanymi. Jednakże nie zawierają materiałów, które były na płytach CD/DVD dołączanych do niektórych wydań drukowanych.
W wersji drukowanej dostepne jest tylko jedno wydanie - 3/2016.
Więcej


Zbiór 52 felietonów poświęconych współczesnej Polsce, Polakom, polityce, roli telewizji i mediów we współczesnym świecie, globalizacji i konsekwencji wynikającej z naszego otwarcia na świat.
Wydanie w postaci pliku PDF
Cena 10 zł.
Zamów


Książka o podróżach, poznawaniu, odkrywaniu i podbijaniu świata, o pokonywaniu kolejnych horyzontów ludzkiego rozwoju. Ludzie wędrują od wieków, zawsze chcieli zobaczyć, co jest za kolejną rzeką, górą, morzem, za nowym horyzontem. Ta wędrówka pozwoliła najpierw poznać naszą planetę, a dziś już zaprowadziła człowieka poza granice Układu Słonecznego. Kim są ci, którzy zmieniają historię świata? Dlaczego Krzysztof Kolumb odkrył Amerykę, a Mikołaj Kopernik „poruszył” Ziemię?
Wydanie w postaci pliku PDF.
Cena 10 zł.
Zamów

Wydanie drukowane



Historia powstania  * Dane techniczne * Słynne rajdy * Rozwiązania konstrukcyjne

Pierwszy pojazd z napędem na obie osie skonstruowano w 1824 r. a więc ponad pól wieku wcześniej od samochódu. Jednak dopiero wojskowi amerykańskiej armii jako pierwsi chcieli mieć pojazd, który pojedzie każdą drogą, pokona głębokie rowy  i wyposażony będzie we wciągarkę, tak by mógł poruszać się w każdym terenie.
Cena 10 zł.
Zamów

Wydania specjalne "Geografii w Szkole"

2011

2010

2009

2008


Cena kompletu wydań 50 zł
Cena jednego wydania 10 zł
Zamów



Nowość!


Więcej

Naturalne antybiotyki - cebula, czosnek, chrzan...

Sok z cebuli i ząbek czosnku na zdrowie!


Wielu powszechnie znanym roślinom, a dokładnie związkom chemicznym w nich zawartym, przypisywane jest między innymi szeroko pojęte działanie przeciwdrobnoustrojowe, wynikające z obecności w nich naturalnych substancji o charakterze m.in. antybiotyków.
Odznaczają się one działaniem bakterio- i grzybobójczym, mogą też wykazywać działanie antywirusowe, a ponadto powodują wzmacnianie odporności organizmu człowieka. Naturalne substancje antybiotyczne mają jeszcze kolejną zaletę - nie powodują zjawiska antybiotykooporności, a także nie wyjaławiają flory bakteryjnej z korzystnych jej składników, co ma miejsce w przypadku stosowania antybiotyków otrzymywanych syntetycznie.

Tymi naturalnymi antybiotykami jest grupa związków ogólnie określana jako fitoncydy. Fitoncydy (gr. fiton – roślina; cyd – oznacza właściwości „bójcze”) to związki produkowane przez rośliny wyższe (mszaki, paprotniki, nagonasienne, okrytonasienne). Fitoncydy są odpowiednikiem antybiotyków wytwarzanych przez bakterie, grzyby i porosty. Substancje te mogą być wydzielane przez kwiaty, liście oraz korę różnych roślin. Przypisuje się im działania nie tylko silnie bakteriobójcze i bakteriostatyczne, grzybobójcze, i pierwotniakobójcze, ale także hamujące rozwój wirusów poprzez uszkadzanie ich struktury, rozkurczowe, żółciopędne i żółciotwórcze, pobudzające krążenie krwi i wydzielanie soków trawiennych, wzmagające apetyt i przenikanie składników pokarmowych z jelit do krwi, obniżające stężenia cholesterolu i glukozy we krwi, hamujące agregację krwinek (co zapobiega zakrzepicy i przeciwdziała miażdżycy), zabijające prątki gruźlicy. Rośliny bogate w te związki to przede wszystkim: drzewa iglaste (jałowce, jodły, sosny, świerki, tuje), drzewa liściaste (czeremcha, jarzębina, buk, czarna porzeczka jaśminowiec), zioła i warzywa (m.in. cebula, czosnek, papryka, pomidor, piołun, szałwia, kolendra, tymianek, macierzanka).

Ze względu na zimową porę roku warto rozpocząć od dobrze wszystkim znanego czosnku i cebuli, które to warzywa, choć nie są przez wszystkich lubiane, to jednak mają w swoim składzie wiele związków wpływających korzystnie na nasze zdrowie.


Cebula
jest warzywem szeroko dostępnym, popularnym i tanim, a ceniona jest za skuteczną walkę z przeziębieniem i zarazem za wzmacnianie naturalnej bariery odpornościowej. Ponadto łagodzi dolegliwości związane z nadciśnieniem krwi, nieprawidłowym wydalaniem moczu czy zapaleniem skóry, niszczy robaki (zwłaszcza owsiki) oraz usuwa nadmiar wody z organizmu, a także uśmierza swędzenie po ukąszeniu owadów (komar, pszczoła, osa). Działanie bakteriobójcze, wywierane głównie na Bacillus subtilis, Salmonella, E. Coli cebuli, ma miejsce zarówno poprzez lotne związki fitoncydy (uwalniane podczas krojenia lub miażdżenia cebuli), jak z udziałem nielotnych, pozostających w miąższu. Ponadto istnieje pogląd, że zjadanie przez co najmniej dwa miesiące jednej surowej cebuli dziennie powoduje obniżenie „złego” cholesterolu (LDL), a zarazem  wzrost „dobrego” cholesterolu (HLD).

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zachęca do korzystania z cebuli w przypadku leczenia nadmiernego apetytu i zapobiegania miażdżycy. W postaci surowej cebula najlepiej działa na żylaki i na wyrównanie krążenia. Co ważne, związki zawarte w cebuli nie ulegają rozkładowi podczas obróbki termicznej (jak to ma miejsce w przypadku różnych warzyw), co zapewne ucieszy tych, którym piekący smak i intensywny zapach w surowej wersji nie odpowiada.

W cebuli zawarte są: białka, węglowodany, minerały (Ca, P, K, oraz chrom - pierwiastek śladowy, na III stopniu utlenienia wspomagający reakcję komórek na insulinę), witaminy: A, B1, B2, PP oraz C, disiarczek allilopropylu, fitoncydy, glukokinina (hormon roślinny posiadający właściwości przeciwcukrzycowe), flawonoidy, a w szczególności kwercetyna.

Czosnek, podobnie jak cebula, stosowany w przeziębieniach, w leczeniu zapalenia gardła i grypy. Warto go spożywać regularnie, zwłaszcza w postaci surowej, gdyż zawiera prozdrowotny olejek, który wykazuje działanie przeciwbakteryjne i przeciwgrzybiczne, antynowotworowe, przeciwutleniające, a także obniża ciśnienie tętnicze krwi, stężenie glukozy, cholesterolu i trójglicerydów we krwi. Ponadto wykazuje właściwości hamujące agregację płytek krwi i działa fibrynolitycznie.

Wykazano, że olejek czosnkowy, między innymi, hamuje wzrost szczepów bakterii Bacillis subtilis i Mycobacterium avium, a także niszczy gronkowce i paciorkowce (wywołujące m.in. zatrucia pokarmowe, zapalenia płuc czy mięśnia sercowego). Czosnek jest dobrze znaną rośliną leczniczą i akceptowaną o potwierdzonej badaniami klinicznymi skuteczności (jest włączony do oficjalnej Farmakopei, opisany jest w monografii Komisji Europejskiej ESCOP (European Scientific Cooperative on Phytotherapy) i monografii WHO).

Aktywnym składnikiem w ząbkach czosnku jest allicyna o szczególnych właściwościach bakteriobójczych, przy czym powstaje ona dopiero przy siekaniu lub miażdżeniu czosnku, więc najbardziej skuteczne będzie spożywanie go na surowo po obróbce ząbków czosnku. Źródłem allicyny jest alliina. Jest to związek łatwo rozpuszczalny w wodzie, bezwonny i nie wykazujący antybiotycznego działania. To właśnie alliina pod wpływem siekania, miażdżenia czy gryzienia ząbków czosnku zostaje aktywowana przez enzym alliinazę i bardzo szybko ulega rozkładowi do silnie antybiotycznej allicyny, która odznacza się znanym, charakterystycznym ostrym, dławiącym „zapachem czosnku” (…)

Poza tym czosnek zawiera też: węglowodany, białka, pierwiastki: magnez, fosfor, żelazo, sód, wapń, potas, witaminy: A, B1, B2, B6, C i PP, dwusiarczki i trójsiarczki alkilowe i metylowe, salicynę (glikozyd fenylowy będący połączeniem glukozy z saligeniną = alkoholem salicylowym) i fitosterole (np.b-sitosterol).

Czosnek i cebula, dzięki temu, że zawierają dużo związków siarki powodują zwiększenie bio-dostępności żelaza i cynku zawartych w produktach zbożowych. Dlatego zjadanie cebuli i/lub czosnku wraz z pieczywem wywołuje wzrost przyswajalności żelaza o 70%, a cynku o aż 160%.

Chrzan, a ściślej korzeń chrzanu, głównie kojarzy się z pikantną przyprawą do dań mięsnych lub ogólnie dodatkiem do polskich świątecznych dań. Nie wszyscy jednak wiemy o wszechstronnych właściwościach leczniczych tej rośliny. Jest naturalnym antybiotykiem (szczegóły tego działania opisane są poniżej - glukozylany) i z tego powodu w medycynie naturalnej ma zastosowanie w leczeniu zapalenia górnych dróg oddechowych, w tym - kataru, chorych zatok, ale także w niestrawności (pobudza wydzielanie soków trawiennych, ułatwia przyswajanie pokarmów i poprawia przemianę materii, przez co zapobiega dolegliwościom trawiennym po zjedzeniu tłustych i ciężkostrawnych potraw). Zawarte w chrzanie substancje antybakteryjne działają na organizm człowieka równie silnie jak syntetyczne antybiotyki.

Pomaga także w bólach reumatycznych i kręgosłupa. Odpowiednio przygotowany chrzan pomaga także wybielić piegi (…)

Aktywnym składnikiem występującym w chrzanie są glukozylany. Ich ilość uzależniona jest od odmiany i typu chrzanu -  im mniejsza średnica korzenia, tym większa jest w nim ich zawartość. Glukozylany ulegają rozkładowi do izotiocyjanianów: izotiocyjanianu fenetylu i izotiocyjanianu allilu, które nadają chrzanowi ten niepowtarzalny ostry smak (także musztardom i wasabi) i to właśnie te związki odpowiadają za prozdrowotne właściwości chrzanu, zmniejszając prawdopodobieństwo choroby nowotworowej.

Poza tym chrzan zawiera witaminę C, E, prowitaminę A, witaminy z grupy B, karoten, fitoncydy, flawonoidy, cukry, enzymy, aminokwasy, lizozym, alkohol fenyloetylowy oraz kwas foliowy. Chrzan, choć może trudno w to uwierzyć, należy do tej samej rodziny warzyw co kapusta, brukselka, kalafior, brokuły, rzodkiewka, brukiew, które również wykazują działanie przeciwnowotworowe. W szczególności dotyczy to raka pęcherza, hamowania rozwoju raka płuc i przełyku, a także w znacznym stopniu (ok. 30-40 %) zmniejszają ryzyko zachorowania na raka żołądka.

W badaniach wykazano, że największe stężenie korzystnych składników izotiocyjanowych znajduje się w świeżym chrzanie oraz w korzeniach przechowywanych w temperaturze 2oC, natomiast w wyższej temperaturze chrzan traci swoje właściwości, a po ugotowaniu nawet cenną witaminę C.

Izotiocyjanian allilu, jest jednym ze składników nadających chrzanowi ostry smak, ma też dzięki temu jeszcze inne zastosowanie. Związek ten jest naturalnym służącym do ochrony roślin przed roślinożernymi zwierzętami, gdyż dopiero po zjedzeniu rośliny zwierzę po chwili odczuwa nieprzyjemny smak rezygnując z dalszego posiłku, gdyż w nieszkodliwy glukozynolan w trakcie życia pod wpływem enzymu myrozynazy ulega przekształceniu do piekącego izotiocyjanianu allilu.

Poza dobrze nam znanym chrzanem pospolitym wyróżnia się także inne rodzaje chrzanu, m.in. chrzan japoński (wasabi), który jest niezbędnym składnikiem sushi. Jak się okazuje, wasali (wasabia japońska) nie jest naprawdę chrzanem, a zyskał potoczną nazwę jako chrzan japoński ze względu na smak podobny do naszego rodzimego chrzanu.

Wasabia hodowana w Japonii, Korei, Tajwanie i jest szeroko stosowana w tamtejszej kuchni, przy czym odznacza znacznie silniejszym piekącym i ostrym smakiem niż nasz europejski chrzan dzięki obecności większych ilości synigryny. W tej roślinie za walory smakowe odpowiedzialne są również glukozylany, a w kolejnym etapie ich rozkładu - izotiocyjaniany. I choć tak silnie pikantny, to wykazuje także właściwości prozdrowotne: leczy zatrucia pokarmowe i wspomaga detoksykację organizmu.

W odróżnieniu od naszego chrzanu hodowanego w glebie ten „chrzan” jest wieloletnią rośliną wodną, a jego korzeń po starciu jest jasnozielony. Tę roślinę zalicza się jednak  do jednej z najtrudniejszych do wyhodowania, ponieważ wymaga specyficznych warunków, które poza trzema regionami (Japonia, Korea, Tajwan) są trudne do osiągnięcia. Jednak ze względów ekonomicznych (duże zapotrzebowania i jednocześnie wysoka cena) podejmowane są próby jej hodowli na całym świecie, choć jak dotąd z niewielkim skutkiem (…) 

 

Więcej przeczytacie w artykule Joanny Kurek „Związki roślinne o działaniu farmakologicznym” w najnowszym wydaniu (1/2017) „Chemii w Szkole”.

(…) – skróty pochodzą od redakcji